Brass Spa V-Raptor

Calicchio's uit Tulsa

Cannonball 725 & 789RL

Christoph Endres flugelhorn

Eclipse Solar & MY

Edwards Generation III en X

Een dagje shoppen bij van Laar...

First Class Brass Limited reisverslag

Getzen 3001LE en 3003

Harrelson Muse

Hub van Laar B4

Hub van Laar Oiram

Kanstul trompetten

Morrison Digital Trumpet

Schilke B1 & S32

Vincent Bach Chicago C

Vincent Bach Stradivarius 197

Vincent Bach Series 1

Yamaha YTR-8310Z

Yamaha Artist Model YTR-9335NYS

Yamaha Artist Model YTR-9445CHS

 

Getzen Genesis Custom 3003 & Artist model 3001LE

 

item4

 

De Genesis Custom 3003

 

 

De Getzen Company heeft een lange historie. Het bedrijf bestaat al sinds 1939 en heeft veel ups en downs gekent. Een totale verwoesting van het bedrijf door een brand in 1963 en een faillisement in 1991 heeft er niet voor kunnen zorgen dat de naam Getzen ten onder ging. Sinds 1991 is het bedrijf weer in handen van de Getzen familie maakt sindsdien een behoorlijke comeback. De laatste jaren begint de naam Getzen namelijk de reputatie weer terug te krijgen die ze in het verleden ook hadden. Dit moet met de kwaliteit van de instrumenten te maken en daarnaast is er ook een goede pr. Het werd dus tijd de topmodellen van Getzen Bb trompetten eens nader te bekijken.

 

De 2 geteste modellen hebben weinig gemeen qua klank- en speeleigenschappen en hebben beide een uitgesproken karakter. Ze zijn dus niet gebouwd als allround trompet en vooral geschikt voor de lichte muziek. De Genesis is namelijk gebouwd om een mooi donker jazzy geluid te verkrijgen. De trompet wordt dan ook bespeeld door jazzsolisten zoals Rick Braun (zie Sonic uitgave 1). De 3001LE is meer geschikt voor sektieblazers, die een compact geluid willen met veel sizzle. Beide instrumenten stonden al een tijdje op mijn verlanglijstje om eens uit te proberen. Nu er sinds april een nieuwe importeur van Getzen in Nederland is (Jic Music), lag het dan ook voor de hand ze eens grondig te testen.

 

De Genesis Custom 3003

 

Het eerste wat opvalt bij de Genenis is het futoristische design. De stempomp is ovaal en heeft een dikke messing plaat i.p.v. een normale steun. Volgens Getzen zorgt deze vorm van de stempomp ervoor dat het geluid egaal blijft klinken van laag naar hoog. Het extreme hogere register moet daardoor ook sneller aanspreken. Het is natuurlijk moeilijk te constateren of dat ook zo is, want de trompet is in zijn geheel veel anders gebouwd dan een standaard trompet. Ook in de bocht van de beker zit nog zo’n messing plaat. Daarnaast is de trompet ook nog iets verzwaard door de extra zware ventieldoppen van zo’n 16 gram per stuk. Ter vergelijk; de ventieldoppen van de 3001LE zijn 9 gram. De Genesis (1258 gr) is in totaal zo’n 180 gram zwaarder dan de 3001LE (1079 gr) wat toch een redelijk verschil is. Daarnaast is de Genesis 24k mat verguld met een gepolijste glanzende binnenkant van de beker, die ook een stuk groter is dan de 3001LE (130 mm t.o.v. 122 mm). De trompet ziet er daardoor erg spacy uit. Dit concept is natuurlijk afgekeken van de Monette trompet zoals de Ajna, alhoewel de Genesis in 1e instantie van de Edwards Generation X is afgeleid die ook in de Getzen Pro shop wordt gebouwd en al wat langer op de markt is (vanaf 2001). De Monette Ajna is wel een keer zwaar zo trouwens. Je valt dus zeker op als je met deze trompet aankomt, dus zorg wel dat je goed speelt als je er mee optreedt....

 

Het leuke aan deze trompet is dat er standaard 2 verwisselbare mondpijpen bij zitten. Je kunt de mondpijp, net zoals bij een bugel, eruit halen en snel verwisselen. Getzen noemt dat het “Interchangeable Leadpipe System” (ILS). Er is een S(tandaard) en een O(pen) mondpijp bijgeleverd. De S mondpijp heeft een langzame taper, dat betekent dat hij gelijkmatig van smal naar breed uitloopt, wat o.a. voor meer weerstand zorgt. De O mondpijp verbreedt zich veel sneller na de venturi. Vergelijk het verschil met een Bach 25 en 43 mondpijp. Met de O mondpijp speelt de trompet dus wat opener en breder en geeft wat minder tegendruk. Met de S spreekt de trompet sneller aan en klinkt hij iets compacter en helderder. Door dit ILS systeem verander je snel de klankeigenschappen en het speelgevoel van de trompet. Ik vind zelf de O mondpijp het beste bij de trompet passen omdat het donkere warme geluid meer benadrukt. Er zijn eventueel nog meer mondpijpen beschikbaar van de Edwards Bb trompetten. Die passen ook op deze Genesis.

 

Ik vind de borgschroef op de 1e pomp niet in het design passen en ook onnodig. Alsof de schuif er zo maar uitvalt! Dit is overgewaaid van de Edwards trompetten. Op die trompetten zitten ook standaard een borgschroef op de 1e en 3e pomp. Getzen kon me niet vertellen waarom die borgschroef op de Edwards trompetten zit. Maar dit is meer een detail en doet verder niets waarneembaar met het geluid.

 

De 3e pomp is deelbaar, dus je kunt de schuif erin laten zitten en de bocht eruit trekken. Maar omdat er al een amado waterklep op de 3e pomp zit lijkt het een beetje dubbelop. Volgens Getzen preferen sommige spelers de snelheid van het water verwijderen door de deelbare waterpomp meer dan met de waterklep. Het zou ook nog met de extra massa van de binnenbuizen te maken kunnen hebben dat men dit toepast. Ik merk trouwens geen nadelige invloed hiervan op het geluid. Men heeft ditzelfde systeem ook toegepast op de 3001LE.

 

Klank- en speeleigenschappen

 

Het extra gewicht, door de messing platen en zware ventieldoppen, zorgt er o.a. voor dat de trompet minder mee resoneert waardoor de geluidsgolf minder energie verliest zoals bij conventionele trompetten. Een ander gevolg van deze bouwwijze is dat het hoog in het geluid wat wordt gedempt. De trompet produceert dan minder hoge boventonen. Daarom klinkt de 3003 enerzijds mooi donker en warm, anderzijds iets minder levendig. Je zou dit effect een beetje kunnen vergelijken met een bucket mute, die er zorgt ook voor dat de trompet wat warmer klinkt. Dave Monette heeft deze trend zo’n 20 jaar geleden geïÔntroduceerd met de Ajna en Raja en er zijn nu diverse instrumentenbouwers zoals Taylor, Courtois, Edwards en nu dus ook Getzen, die zo’n verzwaarde trompet in het arsenaal hebben. Door die zwaardere bouwwijze is het dus wat makkelijker een donker jazzy geluid te krijgen, richting de bugel. Daarnaast is het een groot voordeel dat de noten veel makkelijker op hun plek vallen, de trompet slot beter. De trompet klinkt ook gecentreerder en kernachtiger, de ruimte rondom de kern van de noot wordt namelijk iets smaller waardoor het ook makkelijker wordt om zuiverder te spelen. Dat effect komt vooral door de zware ventieldop van het 3e ventiel. Daar gaat namelijk de mondpijp naar binnen. Normaal gaat de ventielhuls dan mee resoneren en verliest de geluidsgolf energie aan de wand van de huls, maar door het extra gewicht trilt de huls minder mee en verliest de geluidsgolf daardoor minder energie. Je kunt dus met relatief minder inspanning een groter geluid krijgen of behouden. De grotere boring in combinatie met de grote beker (130mm) maakt dat je een groot warm geluid krijgt. Daarnaast voel je je erg zeker op deze trompet. Daar helpt de goede intonatie ook aan mee. De 3e schuif hoeft ook minder ver uit bij de lage D en C# in vergelijk met de meeste andere trompetten.

 

De Genesis heeft dus een warme fluwelen klank met de O mondpijp en klinkt iets helderer met de S mondpijp. Dit effect kan natuurlijk met een groot of klein mondstuk nog extra versterkt worden. Ik heb bij wijze van test de stempomp en ventieldoppen eens omgewisseld met de 3001LE. Dat paste namelijk. Je merkt dan meteen dat de Genesis zijn fluwelen klank wat verliest, omdat er nu meer boventonen hoorbaar zijn. Het hoog in het geluid komt dan terug en begint meer als een standaard trompet te klinken. Desondanks blijft hij toch wel warm genoeg klinken. De trompet speelt met een gewone stempomp ook iets minder trefzeker en minder gecentreerd. Of je deze donkere klank bevalt is natuurlijk een smaakkwestie. In ieder geval is de trompet door deze specifieke kenmerken wat beperkter inzetbaar. Je zult hem dus vooral gebruiken in een jazzcombo of voor een andere solistische aangelegenheid. Als je Rick Braun (een Getzen artiest) hoort spelen dan weet je meteen waar deze trompet zich thuisvoelt.

 

De goudlaag

 

Getzen heeft de Genesis vorig jaar in eerste instantie met een 14 karaats geborstelde goudlaag (“scratch finish”) op de markt gebracht, maar men heeft dit jaar nieuwe afwerkingen geïÔntroduceerd. Deze nieuwe afwerking is nu ook op de hele Custom en Eterna 900 serie als optie te verkrijgen. Men behandeld nu de buitenkant van de 3003 met glaskorrels zo groot als een zoutkorrel, die onder lage druk op de trompet worden gestraald. Hierdoor heeft de Genesis nu een egalere afwerkingslaag gekregen die men de “beaded finish” noemt, een soort variatie op mat verguld. Ik heb de indruk dat daardoor de trompet er nu wat minder geel uitziet, maar dat kan ook komen omdat men nu 24 karaats goud gebruikt i.p.v. 14 karaats. De Genesis heeft nu wel een gepolijste glanzende binnenkant van de beker. Dit is volgens Getzen eenvoudiger om te produceren, maar men vond het er ook beter uitzien in combinatie met de nieuwe “beaded finish”. Ik had vorig jaar al eens de Genesis gespeeld met de “scratched finish” en vindt de nieuwe look er ook wel sjieker uitzien. Het gravering van het merk is hierdoor wel slechter leesbaar op de beker, maar men is daar nog een betere oplossing voor aan het zoeken.

 

Een groot voordeel van deze afwerking is dat het glasstralen ook toepasbaar is met een verzilverde en vernis laklaag. Dus nu kun je ook kiezen uit een mat gelakte of mat verzilverde versie van de Genesis. Die zijn ook een stuk goedkoper trouwens, waardoor de Genesis voor trompettisten met een kleiner budget interessant wordt. Er wordt ook nog gewerkt aan verschillende ventieldoppen. De bovenste ventieldoppen zijn al aangepast sinds de introductie.

 

LE

 

De Artist Model 3001LE

 

De Artist Model 3001LE

 

Dit model is gebouwd volgens de specificaties van Doc Severinsen. Hij is een grote naam in de V.S. op trompetgebeid en ondermeer bekend van zijn toenmalige Tonight Show Band. Dat was de vaste band in de gelijknamige show van Johnny Carson (nu gepresenteerd door Jay Leno). Kijk eens op www.trumpetstuff.com naar opnames van hem, dat is erg leuk. In de jaren ’60 tot 1985 was hij al Getzen endorser met de Eterna 900S. In 2001 werd hij opnieuw Getzen endorser met de 3001LE. Maar sinds zijn vertrek in 2003 noemt men deze trompet dus de “Artist Model”. Getzen claimt zelfs dat ze er nu meer verkopen dan toen de naam van Doc Severinsen er nog op stond! Als je wel eens op een Akright-Severinsen Belcanto trompet hebt gespeeld waar Doc Severinsen eerst op speelde, dan vind je veel speeleigenschappen weer terug in deze trompet. Die was trouwens ook mooi gegraveerd en verguld. Ze zijn beide gebaseerd op een Bach Mt.Vernon ML37, zoals zoveel trompeten. Getzen maakt ook een Artist Model 3001, die is verzilverd met vergulde ventieldoppen. “LE” in 3001LE staat voor “limited edition”, wat ook in de mondpijp ingegraveerd is. Men noemt dit zo omdat de vergulde versie een stuk exclusiever en duurder is dan de verzilverde versie. Er is trouwens, behalve de naam, niets veranderd aan de trompet sinds Doc Severinsen weg is bij Getzen.

 

Ins en outs

 

De 3001LE ziet er erg mooi uit omdat ie standaard 24k verguld is. Verder heeft hij een mooie gravering met een bloemmotief op de beker. Dat heeft de verzilverde versie (3001) niet maar is wel als optie aanwezig. Hij heeft een speciale #125 mondpijp en een #137 handgehamerde messing beker die uit 1 stuk is gemaakt. Deze #125 mondpijp is iets anders dan de #125 mondpijp van de Custom 3050. De vorm (“taper”) is hetzelfde, maar de mondpijp begint en eindigd met een iets andere diameter. Ik neem aan dat ie daardoor iets meer weerstand geeft. De #125 mondpijp en #137 beker zijn dus gebaseerd op de maten van een Bach Stradivarius ML37. Die heeft ook een 25 mondpijp en een 37 beker. Getzen geeft deze #137 beker een speciale behandeling. Men verhit de beker nog eens extra van de hals (het cilindrische gedeelte) tot de uitloop. De molucuulstructuur van het messing wordt zo nog iets veranderd wat moet leiden tot meer hoge boventonen en een meer crispy geluid. Dit effect is duidelijk merkbaar. Er zit namelijk erg veel sizzle in het geluid. Ik vind het nadeel hiervan wel dat de trompet vooral in het midden en lage register wat warmte en openheid mist. Maar de trompet is dan ook gebouwd om compact en gecentreerd te klinken met veel sizzle, dan moet je een compromis maken. Ik vind hem zelf daardoor wat minder flexibel spelen en klinkt hij, naar mijn smaak, een beetje te plat.

 

Een sektie- of leadtrompettist, of een solist `a la Doc Severinsen zal dan ook vooral gecharmeerd zijn van dit compacte geluid. Wil je dat de trompet wat opener speelt en warmer klinkt, dan kun je een ronde stempomp erbij bestellen. Of probeer de 3050 Custom eens, die is wat allrounder. De 3050 is min of meer dezelfde trompet zonder die extra hitte behandeling en heeft een gewone #125 mondpijp. De 3001LE en de 3003 hebben beide een stempomp waarvan de binnenbuizen dikker zijn dan dan de binnenbuizen van de andere pompen. De stempomp krijgt daardoor iets meer massa wat de klank nog iets beïÔnvloed; waarschijnlijk geeft het nog iets meer weerstand en projectie. Daarnaast heeft deze binnenpijp het meest te verduren qua corrosie, het zou kunnen dat dat ook nog een extra reden is dat men een dikkere pijp gebruikt. Net zoals bij de Genesis heeft de 3e ventiel pomp een deelbare waterpomp heeft, zoals bij een Bach trompet. Daarnaast heeft hij ook een normale waterklep. De receiver, waar je het mondstuk in stopt, lijkt ook rechtstreeks overgenomen te zijn van de Bach trompet. Men gebruikt deze receiver alleen op de Artist Model.

 

De 3001LE in de praktijk

 

Ik had in het begin een beetje mijn bedenkingen bij deze trompet, omdat als je alleen speelt, zoals bij het oefenen thuis, liever met een wat voller warmer geluid speelt en het extra hoog in het geluid niet zo nodig hebt. Maar nadat ik gewend was geraakt aan de trompet, door een paar repetities en concerten lead en sektie te hebben gespeeld op de 3001LE, merk je dat hij zich in deze omgeving toch wel erg goed thuisvoelt. De trompet spreekt erg goed en direct in de hoogte aan en heeft snel veel sizzle. Ook krijg je zelf genoeg terug van het geluid waardoor je je zelf goed blijft horen in de sektie. Het valt me vooral op dat hij veel bite of attack heeft. Voor de sektieleden is de trompet daarom ook duidelijk te horen, wat natuurlijk een voorwaarde is bij zo’n trompet. Maar wat mij betreft had de trompet wel wat minder compact mogen klinken zodat hij wat makkelijker doorblaast en een iets voller en breder geluid krijgt. Maar Doc Severinsen zal dit destijds wel een prettige combinatie hebben gevonden met zijn mondstuk. Je moet wel met veel lucht en compressie spelen om het gewenste geluid te verkrijgen, maar daar krijg je dan ook veel voor terug. Qua klank- en speeleigenschappen zit de trompet dan ook zo ongeveer tussen een Calicchio 1s2 en en Bach ML37 in. De intonatie is zoals je mag verwachten van een topmodel dik in orde.

 

Levenslange garantie op de ventielen

 

Beide instrumenten hebben de alom geprezen ventielen waar Getzen ondermeer bekend om staat. De ventielen zijn gemaakt van nikkelzilver waar een 99,9% pure nikkellaag overheen zit. Het voordeel van nikkelzilveren ventielen is dat ze minder snel slijten omdat nikkel een hardere metaalsoort is dan monel. Veel andere merken zoals Bach hebben monel ventielen omdat die makkelijker te fabriceren zijn omdat ze makkelijker zijn te honen, dus zo polijsten totdat ze perfect lopen. Getzen is zo overtuigd van de kwaliteit en de slijtvastheid van de ventielen dat ze een levenslange garantie op de ventielen geven. Ik had niet het gevoel dat dit de beste ventielen van de wereld zijn, zoals je wel eens hoort, maar ze liepen natuurlijk wel goed. Ik vond vooral de ventielen van de 3001LE iets te zwaar afgesteld. De veren in de ventielen hadden, wat mij betreft, wel iets lichter mogen zijn. Maar dit is makkelijk op te lossen door de veren wat uit te rekken zoadat ze wat slapper en dus lichter worder. Getzen maakt trouwens ook de ventielen voor Monette maar gebruikt daarvoor monel ventielen met een nikkel laag.

 

Conclusie

 

Getzen heeft met de 3003 en 3001LE zeker 2 topmodellen in huis, maar het zijn wel 2 specialistische trompetten. Ze dan ook niet voor iedereen geschikt, zeker niet voor klassieke muziek. Dat is, als je de specificaties leest, ook niet verwonderlijk natuurlijk. De 3001LE is, zoals gezegd, gemaakt naar de specificaties van Doc Severinsen, die had natuurlijk zo zijn specifieke wensen. Ik denk dat 1 van zijn wensen was overal doorheen te snijden! Ook het prijskaartje van de 24k vergulde Genesis ligt natuurlijk niet in ieders budget, maar de verzilverde en gelakte versie is gelukkig een stuk goedkoper. Maar met deze 2 topmodellen heeft Getzen zeker wat speciaals in huis en ze zijn op hun eigen gebied ook zeker aanraders. De Genesis was wat dat betreft mijn favoriet omdat hij zo makkelijk speelde met een mooi donker fluwelen geluid. Wil je een trompet die wat meer allround speelt en minder uitgesproken is, dan kun je beter de Getzen 3050 Custom serie eens uitproberen of bijvoorbeeld de nieuwe Eterna 900SB met een sterling beker.

 

meer info: www.getzen.com

 

 

 

Copyright ©, 2005 Erik G. Veldkamp, All Rights Reserved

 

TheBestOffPlayemRight
JazzDuetscover1
Booksbanner
PlayemRightplayalong
PlayemRightduets
Erikprofile

Erik Veldkamp

trompettist, componist & arrangeur